Bất kể ai, từ người già đến người trẻ, chỉ cần có lòng kính ngưỡng kinh điển và mong muốn hộ trì Chánh Pháp đều được nồng nhiệt mời tham gia vào chương trình này. Chương trình này kéo dài bao lâu? Vì mục đích gì? Để quý vị dễ dàng hình dung và thấu hiểu, chúng tôi xin tóm lược các ý chính cốt lõi ngay dưới đây.
Khoảng giữa năm 2020, xuất phát từ nhu cầu cá nhân, chúng tôi cần số hóa một số tài liệu nghiên cứu liên quan đến Kinh Dịch, Luyện hơi thở (An Ban Thủ Ý) và Y học tâm linh (Sắc quang, Âm luân). Mục đích ban đầu chỉ đơn thuần là phục vụ việc tra cứu nhanh chóng, điều mà sách giấy truyền thống khó có thể đáp ứng kịp thời.
Khi bắt tay vào làm, tôi đã nâng cấp cấu trúc dữ liệu này thành một loại định dạng Ebook chuyên dụng và đặt tên là HTMB (HTM eBook), nơi mỗi chương sách thực chất là một bài viết dạng trang website tối ưu.
Trong quá trình lập trình và hoàn tất những cuốn sách đầu tiên, các nhu cầu thực tế liên tục phát sinh. Thay vì làm tắt hay làm tạm bợ, chúng tôi quyết định xây dựng và nâng cấp hệ thống thành một bộ công cụ hỗ trợ đầy đủ, vững chắc để các thế hệ tiếp nối sau này đều có thể khai thác và sử dụng lâu dài.
Sau đó, chúng tôi nhận thấy cần ưu tiên nguồn lực cho những cuốn sách hoàn toàn không bị vướng bận vấn đề bản quyền, đó chính là Sách cổ và Kinh điển Phật giáo. Hệ thống đã thử nghiệm thực tế với cụm dữ liệu đồ sộ của "Từ điển cây thuốc nam" và bộ "Kinh A-Hàm" với 1.835 bài kinh. Kết quả là tất cả đều vận hành mượt mà, chuẩn xác và được máy tìm kiếm Google lập chỉ mục tự động, tìm kiếm rất dễ dàng.
Sau khi hoàn tất biên tập bộ Kinh A-Hàm, chúng tôi tiếp tục tra cứu sâu hơn để tìm kiếm các văn bản có cấu trúc tương tự. Từ đó, mở ra một tầm nhìn bao quát: A-Hàm chính là một bộ phận thuộc Bộ Đại Tạng Kinh, và Nikaya là một hệ thống kinh điển tương đương với Đại Tạng Kinh.
| Bộ Đại Tạng Kinh (Bắc Truyền) | Bộ Kinh Nikaya (Nam Truyền) |
|---|---|
| Được dịch từ nguồn gốc tiếng Hán, truyền sang nước ta theo phương Bắc, chứa đựng kho tàng đồ sộ với hơn 17.000 bài kinh. | Được dịch từ nguồn gốc cổ ngữ Pali, lưu truyền theo phương Nam, giữ nguyên vẹn các lời dạy nguyên thủy của Đức Thế Tôn. |
Đứng trước kho tàng pháp bảo vô giá này, chúng tôi phát khởi tâm nguyện lành: Được đọc, được gìn giữ và được chuyển thể trọn vẹn từ những trang sách PDF cũ kỹ sang chuẩn Ebook HTMB hiện đại, mạch lạc.
Hệ thống công cụ đóng góp cộng đồng (Contribute) được thiết kế đồng bộ chia làm 2 phân vùng chiến lược:
Dự án này hoàn toàn xuất phát từ một cá nhân có lòng ưa thích nghiên cứu kinh điển tạo dựng nên, không thuộc về và không có sự bảo trợ của bất kỳ nhà chùa hay tu viện nào. Hiện tại, chúng tôi đã tự trang bị đầy đủ các phương tiện, máy móc và công nghệ cần thiết. Dự án đã trải qua các khâu nghiên cứu, chạy thử nghiệm thành công và bắt đầu bước vào giai đoạn sản xuất dữ liệu hàng loạt. Do đó, nhu cầu góp tiền của để đầu tư cơ sở vật chất là hoàn toàn không cần thiết.
Tuy nhiên, thứ chúng tôi cần nhất lúc này là THỜI GIAN. Vì toàn bộ việc hiệu đính, chuyển thể, phân loại cấu trúc câu thoại đều bắt buộc phải làm bằng thủ công con người, tuyệt đối không để Trí tuệ nhân tạo (AI) tự can thiệp làm sai lệch ý nghĩa lời kinh.
Công việc của tình nguyện viên đóng góp thời gian:
Quý vị có thời gian rảnh, chỉ cần ngồi máy tính rà soát lỗi chính tả do quét văn bản cũ, bóc tách và đánh dấu phân loại các câu thoại theo quy định chuẩn của thư viện:
Về việc đóng góp tài vật (Donate):
Nếu quý vị phát tâm có ý muốn đóng góp tài vật, chúng tôi đã vô cùng hoan hỉ và thành kính biết ơn. Song, nếu nguồn tài vật đóng góp đổ về quá nhiều, chắc chắn sẽ gây ra sự phân tâm và làm trì trệ tiến độ tập trung của cốt lõi công việc, kính mong quý vị niệm tình thông cảm.
Về tiến độ: Vào ngày đầu tiên chính thức khai thác cổng contribute.htmb.org (ngày 06/06/2026), nhân sự vận hành hệ thống hiện tại vỏn vẹn duy nhất chỉ có 1 người. Chúng tôi hy vọng chặng đường đầu tiên sẽ có những dòng bài viết nhật ký ghi dấu ấn vào khoảng ngày 26/08/2026.
Thời gian đầu này, guồng quay sẽ chạy rất chậm vì chúng tôi phải vừa làm vừa tinh chỉnh các lỗi phát sinh trên bộ công cụ nền tảng. Khi hệ thống vào phom ổn định, tốc độ mỗi ngày sẽ được tăng dần lên.
Cảnh báo về độ an toàn lưu trữ truyền thống: Chúng ta đều nhìn nhận rằng, việc đọc một trang kinh dạng cấu trúc web mượt mà tiện lợi hơn mở một file PDF rất nhiều, và cơ động hơn hẳn ôm một cuốn sách bìa cứng dày cộm. Nếu định dạng Ebook HTMB làm quá tốt điều đó, một ngày nào đó nó sẽ vô tình thay đổi thói quen lưu giữ của cộng đồng.
Đây là một điều không tốt chút nào! Bởi theo thời gian, mọi người có thể sẽ lơ là việc lưu giữ, bảo quản các loại sách giấy truyền thống cốt lõi.
* Trích thông báo ban quản trị dự án số hóa HTMB - Cập nhật tháng 06 năm 2026 *
Dẫu biết hành trình số hóa kinh sách cổ điển này mới chỉ là những bước khởi đầu, đường đi phía trước còn rất dài rất xa, chưa thể định ngày hoàn tất viên mỹ như ý. Thế nhưng, trên mỗi dấu chân từng bước đi qua, con đã tự mình cảm nhận được luồng năng lượng hoan hỷ, tươi vui và tự thân nếm trải được chút hương vị an lạc, giải thoát ngay trong hiện tại. Vạn sự tùy duyên, con cũng chưa rõ khi nào tâm mình lại đủ duyên khởi lên những lời cảm niệm mới.
Nơi đây, xin thành tâm đảnh lễ và tri ân các bậc thiện tri thức, cùng mọi nhân duyên lành đã từ bi dẫn đường chỉ lối, trợ duyên cho con có đủ dũng khí bước đi. Xin cảm niệm thời đại này, cảm ơn các công ty công nghệ và đặc biệt là người bạn trí tuệ nhân tạo Gemini, đã đồng hành trợ lực giúp con lập trình, kiến tạo nên công cụ contribute.htmb.org này, giúp chúng con rút ngắn đi biết bao dặm trường vất vả.
Nếu có một niệm mong ước khởi lên, con nguyện cầu cho bản thân luôn giữ được tâm tỉnh thức, khai mở trí tuệ sáng suốt; nguyện cầu cho muôn loài vạn vật trong khắp pháp giới đều được gội nhuần ánh sáng từ bi, tìm thấy bến bờ an lành và hướng đến nẻo đường giải thoát viên mãn.